Shloka 65
भण्डपुत्रशोकः (Bhaṇḍa’s Lament for His Sons) — Lalitopākhyāna Episode
Devanagari script
अस्मिन्नेवान्तरे शत्रुरागच्छति महाबलः / उद्दण्डभेरीनिस्वानैर्विभिन्दन्निव रोदसी
Transliteration
asminnevāntare śatrurāgacchati mahābalaḥ / uddaṇḍabherīnisvānairvibhindanniva rodasī
Translation
اسی اثنا میں نہایت زورآور دشمن آن پہنچتا ہے؛ سرکش نقاروں کی گونج سے گویا وہ دونوں جہانوں کو چیرتا ہوا بڑھتا ہے۔
Word by Word
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम
एवindeed, just
एव:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis)
अन्तरेin the interval, meanwhile
अन्तरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
शत्रुःthe enemy
शत्रुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
आगच्छतिcomes, approaches
आगच्छति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; आ-उपसर्ग
महाबलःvery powerful
महाबलः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्; कर्मधारयः (महच्च तत् बलं यस्य)
उद्दण्ड-भेरी-निस्वानैःwith the loud sounds of huge drums
उद्दण्ड-भेरी-निस्वानैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootउद्दण्ड (प्रातिपदिक) + भेरी (प्रातिपदिक) + निस्वान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; तत्पुरुषः (उद्दण्डानां भेरीनां निस्वानैः)
विभिन्दन्splitting, rending
विभिन्दन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootभिद् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; वि-उपसर्ग; शत्रु-विशेषणम्
इवas if
इव:
Upamāna-sūcaka (उपमान)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरोदसी (प्रातिपदिक; द्यावा-पृथिव्यौ)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), द्विवचन; (द्यावापृथिव्योः द्विवचन-शब्दः)