Shloka 39
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
दत्तावलंबनमिव स्त्रीणां कर्णोत्पलत्विषि / एकीभूतमिव प्रौढदिङ्नागमिव कज्जले / आबद्धमैत्रकमिव स्फुरच्छाद्वलमण्डले
Transliteration
dattāvalaṃbanamiva strīṇāṃ karṇotpalatviṣi / ekībhūtamiva prauḍhadiṅnāgamiva kajjale / ābaddhamaitrakamiva sphuracchādvalamaṇḍale
Translation
عورتوں کے کان کے کنول کی چمک میں گویا سہارا دیا گیا ہو؛ سرمے میں گویا ایک پختہ دِگناگ یکجا ہو گیا ہو؛ اور چمکتے سبزہ زار کے حلقے میں گویا دوستی کا بندھن باندھ دیا گیا ہو۔
Word by Word
datta-āvalambanama given support
datta-āvalambanam:
Upamāna (उपमान/standard of comparison)
TypeNoun
Rootdatta (कृदन्त) + āvalambana (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (दत्तम् अवलम्बनम्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
ivaas if
iva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
strīṇāmof women
strīṇām:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootstrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
karṇa-utpala-tviṣiin the radiance of ear-lotus (ear-ornament)
karṇa-utpala-tviṣi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkarṇa + utpala + tviṣ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्णे उत्पलस्य त्विषि), स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
ekī-bhūtambecome one, unified
ekī-bhūtam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeVerb
Rootekī√bhū (धातु)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
ivaas if
iva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
prauḍha-diṅnāgama full-grown directional elephant
prauḍha-diṅnāgam:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootprauḍha + diṅnāga (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (प्रौढः दिङ्नागः), पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
ivaas if
iva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
kajjalein collyrium/soot-blackness
kajjale:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkajjala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
ābaddha-maitrakama tied/fastened friendship-bond
ābaddha-maitrakam:
Upamāna (उपमान)
TypeAdjective
Rootā√bandh (धातु) + maitraka (प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त ‘आबद्ध’ + तत्पुरुष-समास (आबद्धं मैत्रकम्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
ivaas if
iva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
sphurat-chādvala-maṇḍalein the circle/patch of gleaming grass
sphurat-chādvala-maṇḍale:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsphurat (कृदन्त) + chādvala + maṇḍala (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (स्फुरत् चाद्वलस्य मण्डले), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘sphurat’ = वर्तमानकाले शतृ-कृदन्त used adjectivally