Shloka 103
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
ताभिर्न निहतो दुष्टो यस्माद्वध्यः स दानवः / दण्डनाथाशरेणैव कालदण्डसमत्विषा
Transliteration
tābhirna nihato duṣṭo yasmādvadhyaḥ sa dānavaḥ / daṇḍanāthāśareṇaiva kāladaṇḍasamatviṣā
Translation
ان دیویوں کے ہاتھوں وہ بدکار اس لیے ہلاک نہ ہوا کہ وہ دانَو وِدھ کے لائق تھا؛ دَṇḍناتھ کے تیر ہی نے، کال دَṇḍ کے مانند تابانی کے ساتھ، اسے چھید دیا۔
Word by Word
ताभिःby those (women/ones)
ताभिः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण) बहुवचन; pronoun ‘those’ (instrumental plural)
नnot
न:
सम्बन्ध (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negative particle)
निहतःslain
निहतः:
कर्म (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootनि-हन् (धातु) → निहत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; past passive participle ‘slain’
दुष्टःwicked
दुष्टः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; adjective qualifying ‘दानवः’
यस्मात्because (from the fact)
यस्मात्:
अपादान (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी एकवचन; relative pronoun ‘because/from which’
वध्यःfit to be slain
वध्यः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘to be slain, killable’ (gerundive sense)
सःhe
सः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; demonstrative pronoun
दानवःthe demon (Dānava)
दानवः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
दण्डनाथाशरेणby Daṇḍanātha’s arrow
दण्डनाथाशरेण:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदण्डनाथ + शर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: दण्डनाथस्य शरेण (by the arrow of Daṇḍanātha)
एवindeed/only
एव:
सम्बन्ध (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
कालदण्डसमत्विषाwith a glow like the staff of Time/Death
कालदण्डसमत्विषा:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकालदण्ड + सम + त्विष् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया एकवचन; तत्पुरुष: कालदण्डेन समा त्विष् यस्य/यथा (with a radiance equal to Yama’s staff)