Shloka 94
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
प्रविष्टमपि सावित्रं नाशकं तन्निरोधने / तिरस्कृतं तु नेत्रस्थं तिरस्करणितेजसा
Transliteration
praviṣṭamapi sāvitraṃ nāśakaṃ tannirodhane / tiraskṛtaṃ tu netrasthaṃ tiraskaraṇitejasā
Translation
ساویتْر ور اندر داخل ہو کر بھی اُس کی روک تھام میں ہلاکت خیز نہ ہوا؛ آنکھوں میں رہتے ہوئے بھی تذلیل کے نور سے ڈھک گیا۔
Word by Word
प्रविष्टम्entered
प्रविष्टम्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र-विश् (धातु)
Formकृदन्त (past participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (context: sāvitraṃ as subject/apposition)
अपिeven
अपि:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle), अपि-प्रयोगः (even/also)
सावित्रम्the Sāvitra (power/mantra)
सावित्रम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसावित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
नाशकम्destroying, destructive
नाशकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनाशक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सावित्रम् इति विशेषणम् ('destroying/able to destroy')
तत्that
तत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अन्वयः: तत् (सावित्रम्)
निरोधनेin obstruction
निरोधने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिरोधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; 'in stopping/obstructing'
तिरस्कृतम्was repelled
तिरस्कृतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतिरस्-कृ (धातु)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'was repelled/overpowered'
तुhowever
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle), विरोध/अन्वय
नेत्रस्थम्situated in the eye
नेत्रस्थम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनेत्र + स्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः नेत्रे स्थितम् इति सप्तमी-तत्पुरुष
तिरस्करणितेजसाby the repelling power
तिरस्करणितेजसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतिरस्करणि + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (tejas), तृतीया (Instrumental), एकवचन; समासः तिरस्करणे (तिरस्करणि) तेजः यस्य/येन—तत्पुरुष; 'by the power of concealment/repulsion'