Shloka 36
बलाहकादिसप्तसेनानायकप्रेषणम् (Dispatch of the Seven Commanders beginning with Balāhaka) / Lalitopākhyāna War Continuation
Devanagari script
नीरक्षीरवदत्यन्ताश्लेषं शक्तिसुरद्विषाम् / संकुलाकारतां प्राप्तो युद्धकाले ऽभवत्तदा
Transliteration
nīrakṣīravadatyantāśleṣaṃ śaktisuradviṣām / saṃkulākāratāṃ prāpto yuddhakāle 'bhavattadā
Translation
اُس وقت میدانِ جنگ میں شکتی دھروں اور دیودروہیوں کا ایسا گہرا اختلاط ہوا جیسے پانی اور دودھ؛ اور لڑائی کے وقت رَن بھومی نہایت پُرہجوم و پیچیدہ صورت اختیار کر گئی۔
Word by Word
नीर-क्षीर-वत्like water and milk (mingled)
नीर-क्षीर-वत्:
विशेषण (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootनीर (प्रातिपदिक) + क्षीर (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
Formअव्ययीभाव-समास; उपमानार्थे अव्ययम् (like/as)
अत्यन्त-आश्लेषम्complete intermixture/close contact
अत्यन्त-आश्लेषम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootअत्यन्त (प्रातिपदिक) + आश्लेष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; तत्पुरुषः (अत्यन्तः आश्लेषः)
शक्ति-सुर-द्विषाम्of the Śakti-bearing enemies of the gods
शक्ति-सुर-द्विषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक) + सुर (प्रातिपदिक) + द्विष् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन; तत्पुरुषः (सुरान् द्विषन्ति इति)
संकुल-आकारताम्a confused/entangled form
संकुल-आकारताम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootसंकुल (प्रातिपदिक) + आकारता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; तत्पुरुषः (संकुला आकारता)
प्राप्तःhaving attained
प्राप्तः:
कर्ता (Karta)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त, क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘having attained’
युद्ध-कालेat the time of battle
युद्ध-काले:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुषः (युद्धस्य कालः)
अभवत्became/was
अभवत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तदाthen
तदा:
कालाधिकरण (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)