Shloka 69
दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
अतःस्वबलनाशेन भृशं क्रुद्धाश्चमूचराः / एकोद्यमेन शस्त्रौघैर्नकुलीं तामवाकिरन्
Transliteration
ataḥsvabalanāśena bhṛśaṃ kruddhāścamūcarāḥ / ekodyamena śastraughairnakulīṃ tāmavākiran
Translation
پس اپنے زور کے ٹوٹ جانے سے وہ لشکری سردار سخت غضبناک ہوئے اور ایک ساتھ اٹھ کر ہتھیاروں کی بارش سے اُس نکولی کو ڈھانپنے لگے۔
Word by Word
अतःtherefore
अतः:
Hetu-dyotaka (हेतु-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/तस्मात्-अर्थक (therefore/thereupon)
स्व-बल-नाशेनby the loss of their own strength
स्व-बल-नाशेन:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक) + नाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (हेतु), एकवचन; तत्पुरुष: 'स्वस्य बलस्य नाशः'
भृशम्exceedingly
भृशम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
क्रुद्धाःangered
क्रुद्धाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeVerb
Rootक्रुध् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'angered' qualifying 'चमूचराः'
चमू-चराःthe soldiers/warriors
चमू-चराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचमू + चर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन; तत्पुरुष: 'चम्वां चरन्ति' (those moving in the army)
एक-उद्यमेनwith a single united effort
एक-उद्यमेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootएक (प्रातिपदिक) + उद्यम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; तत्पुरुष: 'एकः उद्यमः' (with united effort)
शस्त्र-ओघैःwith volleys of weapons
शस्त्र-ओघैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootशस्त्र + ओघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; तत्पुरुष: 'शस्त्राणाम् ओघाः' (floods/volleys of weapons)
नकुलीम्Nakuli (the woman)
नकुलीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनकुली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; demonstrative pronoun referring to Nakulī
अवाकिरन्they showered (upon) / pelted
अवाकिरन्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-किॄ (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; 'they showered/covered'