Shloka 59
दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
एकैकमायासर्पस्य बभ्रुरेकैक उद्गतः / तीक्ष्णदन्तनिपातेन खण्डयामास विग्रहम्
Transliteration
ekaikamāyāsarpasya babhrurekaika udgataḥ / tīkṣṇadantanipātena khaṇḍayāmāsa vigraham
Translation
مایا کے ہر سانپ کے مقابل ایک ایک بَبھرو نَکول نکل آیا اور تیز دانتوں کے وار سے اُس کے جسم کو ٹکڑے ٹکڑے کر دیا۔
Word by Word
एकैकम्one by one
एकैकम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootएकैक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘one by one/each’ (क्रियाविशेषणवत्)
माया-सर्पस्यof the illusory snake
माया-सर्पस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक) + सर्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; तत्पुरुषः (मायया निर्मितः सर्पः)
बभ्रुःa babhru-mongoose
बभ्रुः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबभ्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘a babhru (mongoose)’
एकैकःeach (one)
एकैकः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएकैक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (बभ्रुः) — ‘each single’
उद्गतःcame forth
उद्गतः:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु) उपसर्ग-उद् → उद्गत (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘arose/came forth’ (क्रियावत्)
तीक्ष्ण-दन्त-निपातेनby the strike of sharp teeth
तीक्ष्ण-दन्त-निपातेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतीक्ष्ण (प्रातिपदिक) + दन्त (प्रातिपदिक) + निपात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुषः (तीक्ष्णानां दन्तानां निपातः)
खण्डयामासhe tore/broke apart
खण्डयामास:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√खण्ड् (धातु) → खण्डयामास
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
विग्रहम्body/form
विग्रहम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन