Shloka 46
Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ
Devanagari script
एकैकस्माद्भटादस्मात्सैन्येषु परिपन्थिनः / शङ्कते खलु वित्रस्तं त्रैलोक्यं सचराचरम्
Transliteration
ekaikasmādbhaṭādasmātsainyeṣu paripanthinaḥ / śaṅkate khalu vitrastaṃ trailokyaṃ sacarācaram
Translation
اس لشکر میں اس ایک ایک سپاہی سے بھی راہ روکنے والے دشمن ڈرتے ہیں؛ چلتے پھرتے اور ساکن سب سمیت تینوں لوک گھبرا کر شکوک میں پڑ جاتے ہیں۔
Word by Word
एक-एकस्मात्from each one
एक-एकस्मात्:
Apādāna (अपादान)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + एक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; द्विगु/अव्ययीभाववत् प्रयोग: ‘from each single (one)’
भटात्from the soldier
भटात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootभट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन
अस्मात्from this
अस्मात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; deictic ‘from this (one)’
सैन्येषुin the armies
सैन्येषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन
परिपन्थिनःbandits/obstructors
परिपन्थिनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपरिपन्थिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘highwaymen/obstructors’
शङ्कतेfears/suspects
शङ्कते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√शङ्क् (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
खलुindeed
खलु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootखलु (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक particle ‘indeed’
वित्रस्तम्terrified
वित्रस्तम्:
Karma-विशेषण (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootवित्रस्त (प्रातिपदिक; past participial base from वि-√त्रस्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मविशेषण (agreeing with त्रैलोक्यम्)
त्रैलोक्यम्the three worlds
त्रैलोक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootत्रि (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; द्विगु: ‘three worlds’
स-चर-अचरम्with all moving and unmoving beings
स-चर-अचरम्:
Karma-विशेषण (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय) + चर (प्रातिपदिक) + अचर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; द्वन्द्व (इतरेतर): ‘moving and unmoving’; ‘स-’ = ‘together with’