Previous Verse
Next Verse

Shloka 43

Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ

यद्यपि स्त्री तथाप्येषा नावमान्या कदाचन / अल्पो ऽपि रिपुरात्मज्ञैर्नावमान्यो जिगीषुभिः

yadyapi strī tathāpyeṣā nāvamānyā kadācana / alpo 'pi ripurātmajñairnāvamānyo jigīṣubhiḥ

اگرچہ وہ عورت ہے، پھر بھی اسے کبھی حقیر نہ جانو؛ خود آگاہ اور فتح کے خواہاں لوگ چھوٹے دشمن کو بھی کم تر نہیں سمجھتے۔

यदिif
यदि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तबोधक अव्यय (conditional particle: if)
अपिeven, though
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअपेक्षार्थक/सम्भावनार्थक अव्यय (even/though)
स्त्रीa woman
स्त्री:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
तथाthus
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (thus)
अपिeven so, yet
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थक अव्यय (yet/even)
एषाthis (woman)
एषा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; demonstrative pronoun
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
अवमान्याto be despised
अवमान्या:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअवमान्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विधेयविशेषण (predicate adjective)
कदाचनever, at any time
कदाचन:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootकदाचन (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (at any time/ever)
अल्पःsmall, insignificant
अल्पः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअपेक्षार्थक अव्यय (even)
रिपुःenemy
रिपुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरिपु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
आत्मज्ञैःby the wise (self-knowing)
आत्मज्ञैः:
Kartr-karana (कर्ता-करण/agentive instrument)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक) + ज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; ‘आत्मानं जानन्ति’ (self-knowing, wise)
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
अवमान्यःto be despised
अवमान्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअवमान्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विधेयविशेषण (predicate adjective)
जिगीषुभिःby those wishing to conquer
जिगीषुभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Root√जि (धातु) + जिगीषु (कृदन्त, उ-प्रत्यय; desiderative adjective)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; इच्छार्थक (desiderative) ‘victory-seeking’