Shloka 74
श्रीचक्रराजरथ—पर्वस्थदेवतानाम् प्रकाशनम्
Revelation of the Deities Stationed on the Śrīcakra-Rāja-Ratha’s Sections
Devanagari script
दधाना घूर्णमा नाक्षी हेमांभोजस्रगावृता / मदशक्त्या समाश्लिष्टा धृतरक्तसरोजया
Transliteration
dadhānā ghūrṇamā nākṣī hemāṃbhojasragāvṛtā / madaśaktyā samāśliṣṭā dhṛtaraktasarojayā
Translation
اس کی آنکھیں گھومتی ہوئی سی ہیں؛ وہ سنہری کنولوں کی مالا سے ڈھکی ہے؛ مد-شکتی کے آغوش میں جکڑی، اور سرخ کنول تھامے ہوئے۔
Word by Word
दधानाbearing
दधाना:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√धा (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; वर्तमानकाले शानच् (present middle participle) ‘bearing/holding’
घूर्णमानाक्षीhaving rolling eyes
घूर्णमानाक्षी:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootघूर्णमान (√घूर्ण्/√घूर्ण् इति धात्वर्थे, कृदन्त-प्रातिपदिक) + अक्षि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि—‘घूर्णमाने अक्षिणी यस्याः’ (whose eyes are rolling)
हेमाम्भोजस्रगावृताcovered with a garland of golden lotuses
हेमाम्भोजस्रगावृता:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootहेम + अम्भोज + स्रज् (प्रातिपदिक) + आवृत (उद्-√वृ/√वृत्, क्त कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष—‘हेमाम्भोज-स्रजा आवृता’ (covered with a garland of golden lotuses)
मदशक्त्याby the power of intoxication
मदशक्त्या:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमद + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; तत्पुरुष—‘मदस्य शक्तिः’ (power of intoxication)
समाश्लिष्टाembraced/clasped
समाश्लिष्टा:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-आ-√श्लिष् (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कृदन्त—क्त (past participle) ‘embraced/clasped’
धृतरक्तसरोजयाby (her) holding a red lotus
धृतरक्तसरोजया:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootधृत (√धृ, क्त कृदन्त) + रक्त + सरोज (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; तत्पुरुष—‘धृतं रक्तसरोजं यया’ (by her who holds a red lotus)