Shloka 73
श्रीचक्रराजरथ—पर्वस्थदेवतानाम् प्रकाशनम्
Revelation of the Deities Stationed on the Śrīcakra-Rāja-Ratha’s Sections
Devanagari script
वर्त्तते मदिरासिंधुर्देवतारूपमास्थिता / माणिक्यगिरिवच्छोणं हस्ते पिशितपिण्डकम्
Transliteration
varttate madirāsiṃdhurdevatārūpamāsthitā / māṇikyagirivacchoṇaṃ haste piśitapiṇḍakam
Translation
وہاں مدیرا کا سمندر دیوتا کا روپ دھارے ہوئے موجود ہے؛ مانکیا پہاڑ کی مانند سرخ، اور ہاتھ میں گوشت کا لوتھڑا لیے ہوئے۔
Word by Word
वर्ततेexists/is present
वर्तते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√वृत् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
मदिरासिन्धुःthe liquor-ocean
मदिरासिन्धुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमदिरा + सिन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष—‘मदिरायाः सिन्धुः’ (river/ocean of liquor)
देवतारूपम्a divine form
देवतारूपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेवता + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष—‘देवतायाः रूपम्’
आस्थिताhaving assumed
आस्थिता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootआ-√स्था (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कृदन्त—क्त (past participle) ‘having assumed/occupied’ (agreeing with implied स्त्री subject देवता/मदिरा-शक्ति)
माणिक्यगिरिवत्like a ruby mountain
माणिक्यगिरिवत्:
Upamā (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootमाणिक्य + गिरि + वत् (अव्यय/तद्धित)
Formउपमानवाचक-अव्यय (simile particle ‘like’) formed with वत्
शोणम्red
शोणम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootशोण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण
हस्तेin the hand
हस्ते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootहस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
पिशितपिण्डकम्a lump of flesh
पिशितपिण्डकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपिशित + पिण्डक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष—‘पिशितस्य पिण्डकः’