Previous Verse
Next Verse

Shloka 75

श्रीचक्रराजरथ—पर्वस्थदेवतानाम् प्रकाशनम्

Revelation of the Deities Stationed on the Śrīcakra-Rāja-Ratha’s Sections

यदायदा भण्डदैत्यः संग्रामे संप्रवर्तते / युद्धस्वेद मनुप्राप्ताः शक्तयः स्युः पिपासिताः

yadāyadā bhaṇḍadaityaḥ saṃgrāme saṃpravartate / yuddhasveda manuprāptāḥ śaktayaḥ syuḥ pipāsitāḥ

جب جب بھنڈ دیو جنگ میں سرگرم ہوتا ہے، تب میدانِ کارزار کے پسینے سے تر ہوئی قوتیں پیاس سے بے قرار ہو جاتی ہیں۔

yadāwhen
yadā:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyadā (अव्यय)
FormTemporal adverb (कालवाचक-अव्यय)
yadāwhenever
yadā:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyadā (अव्यय)
FormRepetition for distributive sense (पुनरुक्ति; यदा-यदा = whenever)
bhaṇḍa-daityaḥthe demon Bhaṇḍa / Bhaṇḍa-demon
bhaṇḍa-daityaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhaṇḍa + daitya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः तत्पुरुषः (bhaṇḍasya daityaḥ / bhaṇḍa-nāmā daityaḥ)
saṃgrāmein battle
saṃgrāme:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsaṃgrāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular; place-context
saṃpravartateengages/sets forth (into action)
saṃpravartate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vṛt (धातु) with saṃ+pra (उपसर्ग)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Ātmanepada (आत्मनेपद)
yuddha-svedabattle-sweat
yuddha-sveda:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyuddha + sveda (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; object of 'manuprāptāḥ' (understood: yuddha-svedaṃ)
manuprāptāḥhaving obtained/attained
manuprāptāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootanu + √prāp (धातु) + kta (क्त)
FormPast passive participle (क्त-प्रत्यय; क्तान्त), Feminine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); agrees with 'śaktayaḥ'
śaktayaḥpowers/energies
śaktayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśakti (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; subject of 'syuḥ'
syuḥwould be/might become
syuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
FormOptative/benedictive mood (विधिलिङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
pipāsitāḥthirsty
pipāsitāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpipāsita (प्रातिपदिक; from pipāsā ‘thirst’)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; agrees with 'śaktayaḥ'