Shloka 44
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
अतीता वर्त्तमानाश्च तथा ये चाप्यनागताः / प्रथमानन्तरोद्दिष्टा अन्तराः सांप्रतैः पुनः
Transliteration
atītā varttamānāśca tathā ye cāpyanāgatāḥ / prathamānantaroddiṣṭā antarāḥ sāṃprataiḥ punaḥ
Translation
جو گزر چکے، جو موجود ہیں اور جو آنے والے ہیں—وہ پہلے اور پھر ترتیب سے بیان کیے گئے؛ اور درمیان کے ادوار کو موجودہ لوگوں نے دوبارہ کہا۔
Word by Word
atītāḥpast (ones)
atītāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootatīta (कृदन्त/प्रातिपदिक; √i + ati उपसर्ग, भूतकृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (adjectival use)
vartamānāḥpresent (ones)
vartamānāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootvartamāna (कृदन्त/प्रातिपदिक; √vṛt, वर्तमानकृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
tathāthus, likewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/रीति-वाचक (adverb: thus)
yewho/which (those)
ye:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम (relative pronoun)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
apialso, even
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अपि = also/even (particle)
anāgatāḥfuture (ones), not yet come
anāgatāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootanāgata (कृदन्त/प्रातिपदिक; √gam, न-उपसर्ग, भूतकृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
prathama-anantara-uddiṣṭāḥindicated as first and next (in order)
prathama-anantara-uddiṣṭāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootprathama (प्रातिपदिक) + anantara (प्रातिपदिक) + uddiṣṭa (कृदन्त/प्रातिपदिक; √diś, उत्-उपसर्ग, भूतकृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः (तत्पुरुष) — ‘प्रथमानन्तर’ इति विशेषणपूर्वपदसमासः, तेन ‘उद्दिष्ट’ विशेष्यते
antarāḥintermediate ones, intervals
antarāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootantara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
sāṃprataiḥby the present (ones)
sāṃprataiḥ:
Karana (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootsāṃprata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; विशेषण (used substantively: ‘by the present ones/people’)
punaḥagain, further
punaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति/पुनरावृत्ति-वाचक (adverb: again)