Shloka 43
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
सद्यश्चोत्पद्यते तेषां मनसा सर्वमीप्सितम् / एते देवा यजन्ते वै यज्ञैः सर्वैः परस्परम्
Transliteration
sadyaścotpadyate teṣāṃ manasā sarvamīpsitam / ete devā yajante vai yajñaiḥ sarvaiḥ parasparam
Translation
ان کے لیے جو کچھ بھی دل میں مطلوب ہو، وہ فوراً ہی ذہن سے پیدا ہو جاتا ہے۔ یہ دیوتا آپس میں ایک دوسرے کی ہر طرح کے یَجْنوں سے پوجا کرتے ہیں۔
Word by Word
सद्यःimmediately
सद्यः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb: immediately)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
उत्पद्यतेarises/is produced
उत्पद्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउत् + पद् (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
तेषाम्for them/of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), बहुवचन; सम्बन्ध
मनसाby the mind
मनसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; करण (instrumental)
सर्वम्all
सर्वम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (ईप्सितम्)
ईप्सितम्the desired (thing)
ईप्सितम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootईप्सित (प्रातिपदिक; √आप्/ईप्स्-भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; भाववाचक/कर्मवाचक (desired thing)
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
देवाःgods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
यजन्तेworship/sacrifice
यजन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; आत्मनेपद
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक अव्यय (particle: indeed)
यज्ञैःwith sacrifices
यज्ञैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; करण
सर्वैःwith all (kinds of)
सर्वैः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; विशेषण (यज्ञैः)
परस्परम्mutually/each other
परस्परम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (अव्यय/प्रातिपदिक-निपात)
Formपरस्पर-भाववाचक अव्यय (reciprocal adverb: mutually)