Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

Daṇḍanāthāviniryāṇa

The Departure/March of Daṇḍanāthā

संगीतयोगिनी चापध्वनिना पूरितं जगत् / नाकालयानां च मनोन यनानन्दसंपदा

saṃgītayoginī cāpadhvaninā pūritaṃ jagat / nākālayānāṃ ca manona yanānandasaṃpadā

سنگیت یوگنی کے کمان کی صدا سے سارا جگت بھر گیا؛ ناک لوک کے باشندوں کے دل بھی اس سرورِ مسرت کی دولت سے شاد ہوئے۔

saṃgīta-yoginīthe music-yoginī (female adept of music)
saṃgīta-yoginī:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsaṃgīta (प्रातिपदिक) + yoginī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (nominative/1st), एकवचन (singular)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
āpa-dhvanināby the sound of water
āpa-dhvaninā:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootāpa (प्रातिपदिक) + dhvani (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), तृतीया (instrumental/3rd), एकवचन (singular)
pūritamfilled
pūritam:
Karma (कर्म/Object complement)
TypeAdjective
Rootpūr (धातु) → pūrita (कृदन्त, क्त/PPP)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया (nom/acc), एकवचन (singular); क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि विशेषण (past passive participle used adjectivally)
jagatthe world
jagat:
Karma (कर्म/that which is filled)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा (nominative/1st), एकवचन (singular)
nāka-ālayānāmof the dwellers/abodes of heaven
nāka-ālayānām:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootnāka (प्रातिपदिक) + ālaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), षष्ठी (genitive/6th), बहुवचन (plural)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
manona-yanānanda-saṃpadāby the wealth of mind-leading delight (delightful excellence)
manona-yanānanda-saṃpadā:
Karana (करण/Instrument or means)
TypeNoun
Rootmanas (प्रातिपदिक) + naya (प्रातिपदिक) + ānanda (प्रातिपदिक) + saṃpad (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), तृतीया (instrumental/3rd), एकवचन (singular); बहुपद-तत्पुरुषः (multi-member tatpuruṣa)