Shloka 3
Daṇḍanāthāviniryāṇa
The Departure/March of Daṇḍanāthā
Devanagari script
वज्रप्रभाधगधगच्छायापूरितदिङ्मुखाः / तालवृन्ताः शतविधाः क्रोडमुख्या बले ऽचलन्
Transliteration
vajraprabhādhagadhagacchāyāpūritadiṅmukhāḥ / tālavṛntāḥ śatavidhāḥ kroḍamukhyā bale 'calan
Translation
بجلی جیسے وجر کی چمک کی دھگ دھگ چھایا سے سمتوں کے چہرے بھر گئے؛ تال کے پنکھے سو طرح کے، جن میں ورَاہ مُکھیا بھی تھے، لشکر میں چل پڑے۔
Word by Word
वज्र-प्रभा-धगधग-छाया-पूर्त-दि॒ङ्-मुखाःwhose horizons were filled with the blazing, thunderbolt-like radiance
वज्र-प्रभा-धगधग-छाया-पूर्त-दि॒ङ्-मुखाः:
कर्ता-विशेषण (qualifier of तालवृन्ताः)
TypeAdjective
Rootvajra + prabhā + dhagadhaga + chāyā + pūrita (√pṝ/√pūr) + diś + mukha (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समासः (बहुपद), पुंलिङ्ग (M), प्रथमा (Nom/1st), बहुवचन (Pl); कृदन्त-घटकः—पूर्त/पूरित (kta) ‘filled’; अर्थः—येषां दिङ्मुखानि वज्रप्रभा-धगधग-छायया पूरितानि
ताल-वृन्ताःpalm-fans (fan-handles)
ताल-वृन्ताः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Roottāla + vṛnta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), प्रथमा (Nom/1st), बहुवचन (Pl); तत्पुरुषः—तालस्य वृन्तम् (palm-fan handles / palm-fans)
शत-विधाःof a hundred varieties
शत-विधाः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootśata + vidha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), प्रथमा (Nom/1st), बहुवचन (Pl); तत्पुरुषः—शतं विधाः (of a hundred kinds)
क्रोड-मुख्याःchief among the groups
क्रोड-मुख्याः:
कर्ता-विशेषण
TypeAdjective
Rootkroḍa + mukhya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (M), प्रथमा (Nom/1st), बहुवचन (Pl); तत्पुरुषः—क्रोडः (समूहः/वर्गः) तेषु मुख्याः (chief among the groups)
बलेin the army
बले:
अधिकरण (Locative)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (N), सप्तमी (Loc/7th), एकवचन (Sg)
अचलन्moved; proceeded
अचलन्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootā-√cal (चल्)
Formलङ्-लकार (Imperfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन (Pl)