Shloka 2
Daṇḍanāthāviniryāṇa
The Departure/March of Daṇḍanāthā
Devanagari script
अन्योन्यसक्तैर्थवलच्छत्रैरन्तर्घनीभवत् / तिमिरं नुनुदे भूयस्तत्काण्डमणिरोचिषा
Transliteration
anyonyasaktairthavalacchatrairantarghanībhavat / timiraṃ nunude bhūyastatkāṇḍamaṇirociṣā
Translation
ایک دوسرے سے جڑے ہوئے بڑے چھتروں سے اندر گھنا پن چھا گیا؛ مگر اُن کے ڈنڈوں کے جواہرات کی روشنی نے پھر بھی تاریکی کو دور کر دیا۔
Word by Word
अन्योन्य-सक्तैःwith mutually interlocked
अन्योन्य-सक्तैः:
करण-विशेषण (qualifier of छत्रैः)
TypeAdjective
Rootanyonya + sakta (√sañj/√saj धातु; क्त)
Formकृदन्त-विशेषण (kta), पुं/नपुंसक (M/N), तृतीया (Instr/3rd), बहुवचन (Pl); तत्पुरुषः—अन्योन्ये सक्ताः (mutually attached/close-packed)
थवलत्-छत्रैःwith fluttering (or very white) parasols
थवलत्-छत्रैः:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootthavalat (√thval/√thval? धातु; शतृ/वर्तमान कृदन्त) + chatra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (N), तृतीया (Instr/3rd), बहुवचन (Pl); बहुव्रीहिः—थवलत् (चञ्चल/कम्पमान) छत्राणि येषाम्; (पाठभेदे ‘थवल’ = धवल/श्वेत)
अन्तःwithin
अन्तः:
देश-निर्देश (locative sense)
TypeIndeclinable
Rootantar (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), उपसर्ग/क्रियाविशेषण (adverb: “within/inside”)
घनी-भवत्becoming dense
घनी-भवत्:
क्रियाविशेषण (adverbial participle)
TypeVerb
Rootghanī-bhavat (√bhū धातु; शतृ)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), नपुंसकलिङ्ग (N), प्रथमा/द्वितीया एकवचन (Nom/Acc Sg) — क्रियाविशेषणवत्; अर्थः ‘घनं भवत्’ (becoming dense)
तिमिरम्darkness
तिमिरम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Roottimira (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (N), द्वितीया (Acc/2nd), एकवचन (Sg)
नुनुदेdrove away; dispelled
नुनुदे:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√nud (नुद्)
Formलिट्-लकार (Perfect), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (Sg)
भूयःagain; further
भूयः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootbhūyas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), पुनरर्थक/अधिक्यवाचक (again; more)
तत्-काण्ड-मणि-रोचिषाby the radiance of the jewel on its staff
तत्-काण्ड-मणि-रोचिषा:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottat + kāṇḍa + maṇi + rocis (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), तृतीया (Instr/3rd), एकवचन (Sg); तत्पुरुषः—तस्य (छत्रस्य) काण्डे स्थितस्य मणेः रोचिः (splendour of the jewel on its staff)