Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

Vaivāhika-utsava (Martial Procession of Lalitā’s Śakti-Senā) / वैवाहिकोत्सवः

अथ तुङ्गध्वजश्रेणीर्महिषाङ्का मृगाङ्किकाम् / सिहाङ्काश्चैव बिभ्राणाः शक्तयो व्यचलन्पुरा

atha tuṅgadhvajaśreṇīrmahiṣāṅkā mṛgāṅkikām / sihāṅkāścaiva bibhrāṇāḥ śaktayo vyacalanpurā

پھر بلند جھنڈوں کی قطاریں چل پڑیں؛ کہیں بھینسے کا نشان، کہیں ہرن کا، اور کہیں شیر کا نشان لیے نیزہ بردار قوتیں شہر میں آگے بڑھیں۔

अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/connecting)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक
तुङ्ग-ध्वज-श्रेणीःa row of lofty banners
तुङ्ग-ध्वज-श्रेणीः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootतुङ्ग (प्रातिपदिक) + ध्वज (प्रातिपदिक) + श्रेणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (ध्वजानां श्रेणी) विशेषणपूर्वकः (तुङ्ग)
महिष-अङ्काःbearing a buffalo emblem
महिष-अङ्काः:
Visheshana (विशेषण/modifier of शक्तयः)
TypeAdjective
Rootमहिष (प्रातिपदिक) + अङ्क (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), बहुवचन; बहुव्रीहिः—(येषां महिषः अङ्कः/चिह्नम्)
मृग-अङ्किकाम्(one) marked with a deer emblem
मृग-अङ्किकाम्:
Karma (कर्म/object; as descriptor in apposition)
TypeAdjective
Rootमृग (प्रातिपदिक) + अङ्किक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (मृगस्य अङ्कः यस्याः सा)
सिंह-अङ्काःbearing a lion emblem
सिंह-अङ्काः:
Visheshana (विशेषण/modifier of शक्तयः)
TypeAdjective
Rootसिंह (प्रातिपदिक) + अङ्क (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), बहुवचन; बहुव्रीहिः—(येषां सिंहः अङ्कः/चिह्नम्)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (emphatic/only)
बिभ्राणाःbearing, carrying
बिभ्राणाः:
Karta (कर्ता/agent; participial)
TypeVerb
Rootभृ (धातु) → बिभ्रत् (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), बहुवचन; कर्तृवाचक (bearing)
शक्तयःspears/lances
शक्तयः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), बहुवचन
व्यचलन्they moved forth
व्यचलन्:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootवि+चल् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्; पदान्ते ‘न्’ (व्यचलन् = व्यचलन्(त्)) छन्दसि
पुराformerly/earlier
पुरा:
Desha-Kala (देश-काल/temporal)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb: formerly/earlier)