Shloka 2
Lalitopākhyāna: Devagaṇa-samāgamaḥ and Śrīnagaryāḥ Nirmāṇam
Assembly of Devas; Construction and Splendor of the Divine City
Devanagari script
आजगाम ततो विष्णुरारूढो विनतासुतम् / शिवो ऽपि वृषमारूढः समायातो ऽखिलेश्वरीम्
Transliteration
ājagāma tato viṣṇurārūḍho vinatāsutam / śivo 'pi vṛṣamārūḍhaḥ samāyāto 'khileśvarīm
Translation
پھر وِشنو، وِنَتا کے پُتر گرُڑ پر سوار ہو کر آئے؛ اور شِو بھی وِرشبھ پر سوار ہو کر اَخِلیشوری کے پاس پہنچے۔
Word by Word
आ-जगामcame
आ-जगाम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम
ततःthen/thereupon
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formदेश/काल-वाचक-अव्यय (from there/then)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
आरूढःmounted
आरूढः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ-रुह् (धातु)
Formभूतकृदन्त (PPP/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘विष्णुः’ इति विशेषणम्
विनता-सुतम्Vinata’s son (Garuḍa)
विनता-सुतम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootविनता (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (विनतायाः सुतः = गरुडः)
शिवःŚiva
शिवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (also)
वृषम्the bull (Nandin)
वृषम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवृष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
आरूढःmounted
आरूढः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ-रुह् (धातु)
Formभूतकृदन्त (PPP/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘शिवः’ इति विशेषणम्
सम्-आयातःarrived
सम्-आयातः:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootसम्-आ-या (धातु)
Formभूतकृदन्त (PPP/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्रियाविशेष-रूपेण ‘आगतः’
अखिल-ईश्वरीम्the sovereign goddess of all
अखिल-ईश्वरीम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअखिल (प्रातिपदिक) + ईश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (अखिलस्य ईश्वरी = mistress of all)