Shloka 12
Lalitopākhyāna: Devagaṇa-samāgamaḥ and Śrīnagaryāḥ Nirmāṇam
Assembly of Devas; Construction and Splendor of the Divine City
Devanagari script
सिंहासनसभां चैव नवरत्नमयीं शुभाम् / मध्ये सिंहासनं दिव्यं चिन्तामणिवीनिर्मितम्
Transliteration
siṃhāsanasabhāṃ caiva navaratnamayīṃ śubhām / madhye siṃhāsanaṃ divyaṃ cintāmaṇivīnirmitam
Translation
وہاں نَو رتنوں سے بنی ہوئی مبارک تخت گاہ کی سبھا تھی؛ اس کے بیچ میں چنتامنی جواہر سے تیار کیا ہوا ایک الٰہی تخت تھا۔
Word by Word
सिंहासन-सभाम्throne-hall
सिंहासन-सभाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसिंहासन (प्रातिपदिक) + सभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः (तत्पुरुषः) — सिंहासनस्य सभा/सिंहासनयुक्ता सभा (throne-hall)
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयार्थक/conjunction)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारणार्थक/emphatic particle)
नव-रत्न-मयीम्made of nine gems
नव-रत्न-मयीम्:
कर्म (Karma/Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootनव (प्रातिपदिक) + रत्न (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः (तत्पुरुषः) — नवरत्नैः मयी (made of nine gems); विशेषणम् (qualifying सभाम्)
शुभाम्auspicious
शुभाम्:
कर्म (Karma/Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying सभाम्)
मध्येin the middle
मध्ये:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeIndeclinable
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (सप्तमी-प्रयोगे/locative adverb)
सिंहासनम्throne
सिंहासनम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसिंहासन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दिव्यम्splendid/divine
दिव्यम्:
कर्ता (Karta/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying सिंहासनम्)
चिन्तामणि-वी-निर्मितम्fashioned from a wish-fulfilling gem (cintāmaṇi)
चिन्तामणि-वी-निर्मितम्:
कर्ता (Karta/Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootचिन्तामणि (प्रातिपदिक) + वी (प्रातिपदिक/उपसर्गवत् ‘विशेषेण’) + निर्मित (कृदन्त, √मा with नि-)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृदन्तः (क्त) ‘निर्मित’ = fashioned; समासः (तत्पुरुषः) — चिन्तामणिना (विशेषेण) निर्मितम्; विशेषणम् (qualifying सिंहासनम्)