Shloka 83
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
ब्रह्मविष्णुमहेशाश्च तं दृष्ट्वा दीप्ततेजसम् / पलायनपराः सद्यः स्वे स्वे धाम्नि सदावसन्
Transliteration
brahmaviṣṇumaheśāśca taṃ dṛṣṭvā dīptatejasam / palāyanaparāḥ sadyaḥ sve sve dhāmni sadāvasan
Translation
برہما، وشنو اور مہیش نے اُس درخشاں جلال والے کو دیکھ کر فوراً بھاگنے کا قصد کیا اور اپنے اپنے دھام میں جا بسے۔
Word by Word
ब्रह्मविष्णुमहेशाःBrahmā, Viṣṇu and Maheśa
ब्रह्मविष्णुमहेशाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + विष्णु + महेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; समाहार-द्वन्द्व/इतरेतर-द्वन्द्व (contextually: Brahmā, Viṣṇu, Maheśa as a group)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-hetu (क्रियाहेतु/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), ‘having seen’
दीप्ततेजसम्of blazing splendor
दीप्ततेजसम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदीप्त + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (tam)
पलायनपराःintent on fleeing
पलायनपराः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपलायन + पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; ‘पलायने पराः’ (inclined to fleeing)
सद्यःimmediately
सद्यः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
स्वेin one’s own
स्वे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; विशेषण (धाम्नि)
स्वेin his own (respective)
स्वे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; पुनरुक्ति (each in his own)
धाम्निabode
धाम्नि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formनित्यत्ववाचक-अव्यय (adverb)
अवसन्they dwelt / stayed
अवसन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद