Shloka 57
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
बालार्कपाटलाकारा नवयौवनदर्पिता / आकृष्टपद्मरागाभा चरणाब्जनखच्छदा
Transliteration
bālārkapāṭalākārā navayauvanadarpitā / ākṛṣṭapadmarāgābhā caraṇābjanakhacchadā
Translation
وہ نوخیز سورج کی پاتل سی سرخی لیے ہوئے، نو جوانی کے غرور سے درخشاں تھی؛ پدم راگ (یاقوت) کی کھینچ لینے والی چمک جیسی اس کی آب و تاب، اور اس کے قدموں کے کنول پر ناخن گویا لطیف پردہ تھے۔
Word by Word
bāla-arka-pāṭala-ākārāhaving a rosy hue like the young sun
bāla-arka-pāṭala-ākārā:
Visheshana (विशेषण) of kāntā
TypeAdjective
Rootbāla (प्रातिपदिक) + arka (प्रातिपदिक) + pāṭala (प्रातिपदिक) + ākāra (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुष/कर्मधारय (bālārka-sadṛśa-pāṭala-ākāra = बालार्कसदृशपाटलाकारः)
nava-yauvana-darpitāproud of fresh youth
nava-yauvana-darpitā:
Visheshana (विशेषण) of kāntā
TypeAdjective
Rootnava (प्रातिपदिक) + yauvana (प्रातिपदिक) + darpita (कृदन्त; √dṛp दृप्)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुषः (nava-yauvanena darpitā = नवयौवनेन गर्विता)
ākṛṣṭa-padma-rāga-ābhāwith an alluring ruby-like radiance
ākṛṣṭa-padma-rāga-ābhā:
Visheshana (विशेषण) of kāntā
TypeAdjective
Rootākṛṣṭa (कृदन्त; ā-√kṛṣ कृष्) + padma-rāga (प्रातिपदिक; compound) + ābhā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुषः (padma-rāga-ābhā = पद्मरागस्य आभा; ākṛṣṭā = आकृष्टा/आकर्षक-प्रभा)
caraṇa-abja-nakha-cchadāwhose lotus-feet are adorned/covered by (radiant) nails
caraṇa-abja-nakha-cchadā:
Visheshana (विशेषण) of kāntā
TypeAdjective
Rootcaraṇa (प्रातिपदिक) + abja (प्रातिपदिक) + nakha (प्रातिपदिक) + chada (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुषः (caraṇa-abja = चरणकमलम्; nakha-cchadā = नखच्छदा, नखैः छदिता/शोभिता)