Shloka 53
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
भृङ्गालिनवझङ्कारजितवल्लकिनिस्वनम् / पाटलोदारसौरभ्यपाटलीकुसुमोज्ज्वलम्
Transliteration
bhṛṅgālinavajhaṅkārajitavallakinisvanam / pāṭalodārasaurabhyapāṭalīkusumojjvalam
Translation
بھونروں کی نئی جھنکار نے گویا وَلّکی (وینا) کی آواز کو بھی مات دے دی؛ پاتلی کے پھولوں سے وہ روشن تھا اور ان کی فراواں خوشبو سے ہر سو معطر تھا۔
Word by Word
bhṛṅgāli-nava-jhaṅkāra-jita-vallakī-nisvanamwhose lute-like sound is surpassed by the fresh humming of bees
bhṛṅgāli-nava-jhaṅkāra-jita-vallakī-nisvanam:
Visheshana (विशेषण) of implied object
TypeAdjective
Rootbhṛṅgālī (प्रातिपदिक) + nava (प्रातिपदिक) + jhaṅkāra (प्रातिपदिक) + jita (कृदन्त; √ji जि) + vallakī (प्रातिपदिक) + nisvana (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); समासः—षष्ठी/तत्पुरुष-प्रधानः ("vallakī-nisvana" = वीणानिनादः; तेन "jita" = जितः)
pāṭala-udāra-saurabhya-pāṭalī-kusuma-ujjvalambright with pāṭalī blossoms and rich in pāṭala-hued fragrance
pāṭala-udāra-saurabhya-pāṭalī-kusuma-ujjvalam:
Visheshana (विशेषण) of implied object
TypeAdjective
Rootpāṭala (प्रातिपदिक) + udāra (प्रातिपदिक) + saurabhya (प्रातिपदिक) + pāṭalī (प्रातिपदिक) + kusuma (प्रातिपदिक) + ujjvala (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुष/कर्मधारय-प्रायः ("pāṭalī-kusuma" = पाटलीपुष्पम्; तेन "ujjvala" = उज्ज्वलम्; "pāṭala-udāra-saurabhya" = पाटलवर्ण-उदार-सौरभ्यम्)