Shloka 21
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
रिक्तपात्रं तु तं दृष्ट्वा सर्वे दैतेयदानवाः / उद्वेलं केवलं क्रोधं प्राप्ता युद्धचिकीर्षया
Transliteration
riktapātraṃ tu taṃ dṛṣṭvā sarve daiteyadānavāḥ / udvelaṃ kevalaṃ krodhaṃ prāptā yuddhacikīrṣayā
Translation
خالی پیالہ دیکھ کر سب دَیتیہ اور دانَو صرف بھڑکتے ہوئے غضب میں بھر گئے اور جنگ کرنے کی خواہش سے بےتاب ہو اٹھے۔
Word by Word
रिक्त-पात्रम्empty vessel
रिक्त-पात्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरिक्त (प्रातिपदिक) + पात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन; "empty vessel" as object of दृष्ट्वा
तुbut
तु:
Sambandha/Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; particle (निपात)
तम्that
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन; refers to रिक्तपात्रम् (that [vessel])
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त; "having seen"
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन; qualifies दैतेयदानवाः
दैतेय-दानवाःDaityas and Dānavas
दैतेय-दानवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदैतेय (प्रातिपदिक) + दानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन; copulative: "Daityas and Dānavas"
उद्वेलम्surging, overflowing
उद्वेलम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउद्वेल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन; qualifies क्रोधम्
केवलम्mere, only
केवलम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकेवल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन; qualifies क्रोधम्
क्रोधम्anger
क्रोधम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन; object with प्राप्ताः ("attained")
प्राप्ताःhaving attained, seized by
प्राप्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन; predicate with implied "they became/attained"
युद्ध-चिकीर्षयाfrom the desire to fight
युद्ध-चिकीर्षया:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक) + चिकीर्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया (3rd), एकवचन; हेतौ तृतीया (instrumental of cause): "due to desire to fight"