Shloka 77
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
Devanagari script
नीलग्रीवान्सहस्राक्षान् सर्वांश्चैव क्षमाचरान् / अदृश्यान्सर्वभूतानां महायोगान्महौजसः
Transliteration
nīlagrīvānsahasrākṣān sarvāṃścaiva kṣamācarān / adṛśyānsarvabhūtānāṃ mahāyogānmahaujasaḥ
Translation
وہ نیل گَردن والے، ہزار آنکھوں والے اور سب کے سب بردبار سیرت تھے؛ تمام مخلوقات سے اوجھل، مہایوگی اور عظیم جلال والے تھے۔
Word by Word
नील-ग्रीवान्blue-necked
नील-ग्रीवान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनील (प्रातिपदिक) + ग्रीवा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; समासः तत्पुरुषः/कर्मधारयप्रायः (नीला ग्रीवा येषाम्); विशेषणम्
सहस्र-अक्षान्thousand-eyed
सहस्र-अक्षान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसहस्र (संख्या/प्रातिपदिक) + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; समासः द्विगुः; विशेषणम्
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; सर्वनाम-विशेषणम्
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थकः
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधारणार्थकः
क्षमाचरान्earth-dwellers
क्षमाचरान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्षमा (प्रातिपदिक) + चर (प्रातिपदिक/कृदन्त, चर् धातु)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; समासः तत्पुरुषः (क्षमायां चरन्ति); कर्तृवाचक-नाम
अदृश्यान्invisible
अदृश्यान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअदृश्य (प्रातिपदिक; नञ् + दृश्य)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; विशेषणम्
सर्व-भूतानाम्of all beings
सर्व-भूतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे षष्ठी बहुवचनम् (Genitive plural); समासः तत्पुरुषः
महā-योगान्great yogins / great yoga-practitioners
महā-योगान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहā (प्रातिपदिक) + योग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्; समासः कर्मधारयः; विशेष्य-नाम
महā-ओजसःof great vigor
महā-ओजसः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहā (प्रातिपदिक) + ओजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (विसर्गान्त-रूपम्); समासः कर्मधारयः; विशेषणम्