Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

लोकज्ञान-वर्णन (Lokajñāna-varṇana) — Description of World-Knowledge / Cosmogonic Classification

गावश्चैवोदराद्ब्रह्मा पाश्वीभ्यां च विनिर्ममे / पादतो ऽश्वान्समातङ्गान् रासभान् गवयान्मृगान्

gāvaścaivodarādbrahmā pāśvībhyāṃ ca vinirmame / pādato 'śvānsamātaṅgān rāsabhān gavayānmṛgān

برہما نے اپنے شکم سے گائیں اور اپنے پہلوؤں سے دیگر جاندار پیدا کیے؛ اور اپنے قدموں سے گھوڑے، ہاتھی، گدھے، گَوَی اور ہرنوں کو جنم دیا۔

gāvaḥcows
gāvaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgo (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Prathamā vibhakti (प्रथमा/1st case), Bahuvacana (बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (समुच्चय-निपात) conjunction
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvadhāraṇa-nipāta (अवधारण-निपात) emphatic particle
udarātfrom the belly
udarāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootudara (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग (नपुंसकलिङ्ग), Pañcamī vibhakti (पञ्चमी/5th case, ablative), Ekavacana (एकवचन)
brahmāBrahmā
brahmā:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā vibhakti (प्रथमा/1st case), Ekavacana (एकवचन)
pāśvībhyāmwith/from the two flanks
pāśvībhyām:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootpāśvī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Tṛtīyā vibhakti (तृतीया/3rd case, instrumental), Dvivacana (द्विवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (समुच्चय-निपात) conjunction
vinirmamecreated/produced
vinirmame:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√mā (मा, धातु) with vi-nir upasarga
FormLaṅ lakāra (लङ्, imperfect/past), Prathama-puruṣa (प्रथमपुरुष/3rd person), Ekavacana (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
pādataḥfrom the foot/feet
pādataḥ:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootpāda (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Pañcamī vibhakti (पञ्चमी/5th case, ablative), Ekavacana (एकवचन)
aśvānhorses
aśvān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootaśva (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Dvitīyā vibhakti (द्वितीया/2nd case, accusative), Bahuvacana (बहुवचन)
samātaṅgānelephants
samātaṅgān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsamātaṅga (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Dvitīyā vibhakti (द्वितीया/2nd case), Bahuvacana (बहुवचन)
rāsabhāndonkeys
rāsabhān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāsabha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Dvitīyā vibhakti (द्वितीया/2nd case), Bahuvacana (बहुवचन)
gavayāngayals/wild cattle
gavayān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgavaya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Dvitīyā vibhakti (द्वितीया/2nd case), Bahuvacana (बहुवचन)
mṛgāndeer/animals
mṛgān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmṛga (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Dvitīyā vibhakti (द्वितीया/2nd case), Bahuvacana (बहुवचन)