Shloka 65
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
पादमिश्रावशिष्टेन संध्याधर्मे पुनः पुनः / एवं कृतयुगे तस्मिन्निश्शेषेंतर्दधे तदा
Transliteration
pādamiśrāvaśiṣṭena saṃdhyādharme punaḥ punaḥ / evaṃ kṛtayuge tasminniśśeṣeṃtardadhe tadā
Translation
پادوں کے ملے جلے باقی حصّے سے سندھیا کا دھرم بار بار ظاہر ہوتا ہے۔ یوں جب وہ کِرت یُگ بالکل ختم ہوا تو وہ تب غائب ہو گیا۔
Word by Word
पाद-मिश्र-अवशिष्टेनby what remains mixed with a quarter
पाद-मिश्र-अवशिष्टेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootपाद (प्रातिपदिक) + मिश्र (प्रातिपदिक) + अवशिष्ट (कृदन्त; अव+√शिष्; क्त)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण
सन्ध्या-धर्मेin the twilight-dharma (junctional condition)
सन्ध्या-धर्मे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसन्ध्या (प्रातिपदिक) + धर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
पुनःagain and again
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति-बल (repetition for emphasis)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)
कृत-युगेin the Kṛta-yuga
कृत-युगे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृत (प्रातिपदिक) + युग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
तस्मिन्in that (time)
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम; प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; सर्वनाम
निःशेषेwhen completely (without remainder)
निःशेषे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिःशेष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषण
अन्तर्दधेdisappeared/vanished
अन्तर्दधे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअन्तर्+√धा (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb)