Shloka 171
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
ब्रह्मा तान्स्थापयामास आश्रमान् भ्रामतामतः / निर्द्दिदेश ततस्तेषां ब्रह्मा धर्मान्प्रभा षते
Transliteration
brahmā tānsthāpayāmāsa āśramān bhrāmatāmataḥ / nirddideśa tatasteṣāṃ brahmā dharmānprabhā ṣate
Translation
برہما نے وہ آشرم قائم کیے، گویا بھٹکتے ذہنوں کے لیے رہنمائی؛ پھر برہما نے ان کے دھرموں کی تعلیم اور ہدایت دی۔
Word by Word
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तान्those
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; आश्रमान् इत्यर्थे
स्थापयामासestablished
स्थापयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + णिच्; स्थापय् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; causative (णिच्)
आश्रमान्āśramas
आश्रमान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
भ्रामताम्of the wandering (beings)
भ्रामताम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeVerb
Rootभ्रम् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (present active participle) षष्ठी-बहुवचन (Genitive plural) पुंलिङ्ग/नपुंसक; 'भ्रामताम्' = 'of those who wander'
अतःtherefore
अतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/तस्मात्-अर्थे (therefore/from this)
निर्दिदेशinstructed/appointed
निर्दिदेश:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि: + दिश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अपादानार्थ (then/thereupon)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पुनरुक्त-कर्तृनिर्देश
धर्मान्duties/laws
धर्मान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
प्रभाषतेspeaks/declares
प्रभाषते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + भाष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद