Shloka 170
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
वर्णकर्माणि ये केचित्तेषामिह चतुर्भवः / कृतकर्म्म कृतावासा आश्रमादुपभुञ्जते
Transliteration
varṇakarmāṇi ye kecitteṣāmiha caturbhavaḥ / kṛtakarmma kṛtāvāsā āśramādupabhuñjate
Translation
جو جو ورن دھرم کے کرم ہیں، یہاں ان کے چار طرح کے پھل ہوتے ہیں؛ کرم پورا کرکے اور آشرم میں رہ کر لوگ انہیں بھوگتے ہیں۔
Word by Word
वर्णकर्माणिvarṇas and duties
वर्णकर्माणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर्ण + कर्मन् (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; द्वन्द्व-समासः (वर्णाणि च कर्माणि च)
येwho/which
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
केचित्some
केचित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; अनिश्चितार्थक-सर्वनाम (indefinite: 'some')
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
इहhere
इह:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेश/काल-अव्यय (adverb: 'here/in this context')
चतुःfour
चतुः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; समासे पूर्वपदत्वेन (in compound as numeral 'four')
भवःstates/conditions (as fourfold)
भवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; 'भवाः' इत्यर्थे (पाठभेद/सन्धि)
कृतकर्मhaving performed the duties
कृतकर्म:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ धातोः क्त) + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-भावः: कृतं कर्म येषाम् (done their duties)
कृतावासाःhaving taken up residence
कृतावासाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ धातोः क्त) + आवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; कृतः आवासः येषाम् (having taken residence/settled)
आश्रमात्from the āśrama
आश्रमात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
उपभुञ्जतेenjoy/partake
उपभुञ्जते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप + भुज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपद