Shloka 156
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
ये चान्ये ह्यबलास्तेषां संरक्षाकर्म्मणि स्थिताः / क्रीतानि नाशयंति स्म पृथिव्यां ते व्यवस्थिताः
Transliteration
ye cānye hyabalāsteṣāṃ saṃrakṣākarmmaṇi sthitāḥ / krītāni nāśayaṃti sma pṛthivyāṃ te vyavasthitāḥ
Translation
اور جو دوسرے کمزور تھے، وہ اُن کی حفاظت کے کام میں مقرر کیے گئے؛ زمین پر قائم رہ کر وہ خریدی ہوئی غلامی کو مٹاتے تھے۔
Word by Word
येthose who
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक (conjunction)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्
हिindeed
हि:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle/indeed)
अबला:weak
अबला::
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअबल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्; विशेषणम् (अन्ये)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी (6th/Genitive) बहुवचनम्
संरक्षाकर्मणिin the duty of protection
संरक्षाकर्मणि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंरक्षा (प्रातिपदिक) + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formसमासः: संरक्षायाः कर्म (protective work/duty); नपुंसकलिङ्गे सप्तमी (7th/Locative) एकवचनम्
स्थिताःstationed/engaged
स्थिताः:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त) → स्थित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (past participle)
क्रीतानिpurchased goods
क्रीतानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्री (धातु) + क्त (कृदन्त) → क्रीत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/Accusative) बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त; ‘purchased things’
नाशयन्तिthey destroy
नाशयन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनश् (धातु) + णिच् (causative) → नाशय (धातु-आदेश)
Formलट्-लकार (Present) प्रथमपुरुषः (3rd) बहुवचनम्; परस्मैपदम्; णिजन्त (causative)
स्म(indeed/then)
स्म:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootस्म (अव्यय)
Formस्म-निपातः (past/continuative particle)
पृथिव्याम्on the earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी (7th/Locative) एकवचनम्
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्
व्यवस्थिताःwell-arranged/settled
व्यवस्थिताः:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-अव-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त) → व्यवस्थित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त