Shloka 126
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
अपां भूमेस्तु संयोगादोषध्यस्तास्तदाभवन् / पुष्पमूलफलिन्यस्तु ओषध्यस्ता हि जज्ञिरे
Transliteration
apāṃ bhūmestu saṃyogādoṣadhyastāstadābhavan / puṣpamūlaphalinyastu oṣadhyastā hi jajñire
Translation
پانی اور زمین کے اتصال سے اُس وقت اوشدھیاں پیدا ہوئیں۔ اور وہ اوشدھیاں پھول، جڑ اور پھل والی ہو کر ظاہر ہوئیں۔
Word by Word
अपाम्of the waters
अपाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th case), बहुवचन
भूमेःof the earth
भूमेः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha/Discourse (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
संयोगात्from the conjunction/contact
संयोगात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootसंयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th case), एकवचन; अपादान (ablative)
ओषध्यःherbs, plants
ओषध्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन
ताःthose (they)
ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; सर्वनाम
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
अभवन्became, came into being
अभवन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
पुष्प-मूल-फलिन्यःhaving flowers, roots, and fruits
पुष्प-मूल-फलिन्यः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुष्प-मूल-फलिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; विशेषणम्; इतरेतर-द्वन्द्व (पुष्पं च मूलं च फलम् च—तद्वती)
तुand/indeed
तु:
Sambandha/Discourse (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
ओषध्यःherbs
ओषध्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन
ताःthose
ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन
हिindeed
हि:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
जज्ञिरेwere born, arose
जज्ञिरे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपद