Shloka 124
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
सर्वार्थसाधका ह्यन्या वृष्टिस्तासां निकामतः / तासां वृष्ट्युदकानीह यानि मिष्टगतानि च
Transliteration
sarvārthasādhakā hyanyā vṛṣṭistāsāṃ nikāmataḥ / tāsāṃ vṛṣṭyudakānīha yāni miṣṭagatāni ca
Translation
ان میں ایک اور بارش ایسی تھی جو ہر مقصد کو پورا کرنے والی تھی، اور وہ ان کی خواہش کے مطابق برستی تھی۔ یہاں اس بارش کا پانی اور جو میٹھے رس میں بدل گیا تھا، وہ بھی (پیدا ہوا)۔
Word by Word
सर्वार्थसाधकाःaccomplishing all purposes
सर्वार्थसाधकाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व-अर्थ-साधक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; विशेषणम् (adjective)
हिindeed
हि:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय
अन्याanother, different
अन्या:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; विशेषणम्
वृष्टिःrainfall
वृष्टिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
तासाम्of those (waters/rains)
तासाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th case), बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
निकामतःas desired, abundantly
निकामतः:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनिकामतस् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
तासाम्of those
तासाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th case), बहुवचन; सर्वनाम
वृष्टि-उदकानिrain-waters
वृष्टि-उदकानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवृष्टि-उदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वृष्टेः उदकानि)
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
यानिwhich
यानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), बहुवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
मिष्ट-गतानिgone into sweetness / become sweet
मिष्ट-गतानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमिष्ट-गत (प्रातिपदिक; गत = √गम् (धातु) क्त-प्रत्ययान्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘गत’; तत्पुरुष (मिष्टे गतानि)
चand
च:
Samucchaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)