Shloka 111
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
नगराद्योजनं खेटं खेटाद्गामोर्द्धयोजनम् / द्विक्रोशः परमा सीमा क्षेत्रसीमा चतुर्द्धनुः
Transliteration
nagarādyojanaṃ kheṭaṃ kheṭādgāmorddhayojanam / dvikrośaḥ paramā sīmā kṣetrasīmā caturddhanuḥ
Translation
شہر سے ایک یوجن تک ‘کھیت’ ہے، اور کھیت سے آدھا یوجن تک ‘گاؤں’۔ دو کروش آخری حد ہے، اور کھیت کی حد چار دھنُو مانی گئی ہے۔
Word by Word
nagarātfrom the city
nagarāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootnagara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; अपादान—‘from the city’
yojanamone yojana
yojanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyojana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; परिमाणवाचक
kheṭama kheṭa (hamlet)
kheṭam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkheṭa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
kheṭātfrom the hamlet
kheṭāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootkheṭa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; अपादान—‘from the kheṭa’
gāmaḥa village
gāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘village’
arddha-yojanamhalf a yojana
arddha-yojanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootarddha + yojana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुष—‘half’ + ‘yojana’
dvi-krośaḥtwo krośas
dvi-krośaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdvi + krośa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; द्विगु—‘two krośas’
paramāsupreme/ultimate
paramā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण
sīmāboundary/limit
sīmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsīmā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘boundary/limit’
kṣetra-sīmāfield boundary
kṣetra-sīmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkṣetra + sīmā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुष—‘field-boundary’
catur-dhanuḥfour dhanus
catur-dhanuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcatur + dhanuṣ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; द्विगु—‘four dhanus (bows as measure)’