Shloka 32
Lokakalpanā / The Ordering of the Worlds
Cosmogony and Earth’s Retrieval
Devanagari script
अविद्या पञ्चपर्वैषा प्रादुर्भूता महात्मनः / पञ्चधावस्थितः सर्गो ध्यायत साभिमानिनः
Transliteration
avidyā pañcaparvaiṣā prādurbhūtā mahātmanaḥ / pañcadhāvasthitaḥ sargo dhyāyata sābhimāninaḥ
Translation
یہ پانچ پَرو والی اَوِدیا مہاتما سے ظاہر ہوئی؛ سَرگ پانچ طرح قائم ہوا—اہنکار والے اس کا دھیان کریں۔
Word by Word
अविद्याignorance
अविद्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअविद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
पञ्चपर्वाhaving five joints/stages
पञ्चपर्वा:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च + पर्वन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; विशेषण (qualifier)
एषाthis
एषा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
प्रादुर्भूताmanifested/appeared
प्रादुर्भूता:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रादुर् + भू (धातु) → प्रादुर्भूत (कृदन्त-क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-भावः (appeared/manifested)
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
पञ्चधाin five ways
पञ्चधा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपञ्चधा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
अवस्थितःsituated/established
अवस्थितः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव + स्था (धातु) → अवस्थित (कृदन्त-क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
सर्गःcreation/emanation
सर्गः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
ध्यायतhe/it contemplated
ध्यायत:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
साभिमानिनःego-possessed (beings)
साभिमानिनः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + अभिमानिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; विशेषण (those with ego)