Shloka 22
Lokakalpanā / The Ordering of the Worlds
Cosmogony and Earth’s Retrieval
Devanagari script
उद्गातात्रो होमलिङ्गः फलबीजमहोषधीः / वाद्यन्तरात्मसत्रस्य नास्मिकासो मशोणितः
Transliteration
udgātātro homaliṅgaḥ phalabījamahoṣadhīḥ / vādyantarātmasatrasya nāsmikāso maśoṇitaḥ
Translation
وہاں اُدگاتا ہی ہوم کا لِنگ تھا؛ پھل، بیج اور عظیم اوشدھیاں اس کے سامان تھے۔ باطنِ روح کے یَجْن سَتر میں سازوں کی گونج تھی، اور ناک کا رَساؤ گویا مچھر کا خون تھا۔
Word by Word
उद्गाताthe udgātṛ priest (chanter)
उद्गाता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootउद्गातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ऋ-प्रातिपदिक
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
होमलिङ्गःthe sign/mark of oblation
होमलिङ्गः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootहोम + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (होमस्य लिङ्गम्)
फलfruit
फल:
—
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (समासाङ्ग)
बीजseed
बीज:
—
TypeNoun
Rootबीज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासाङ्ग)
महाgreat
महा:
—
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत्-पूर्वपद (समासाङ्ग); विशेषणार्थक
ओषधीःmedicinal herbs
ओषधीः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन
वाद्यmusical instrument
वाद्य:
—
TypeNoun
Rootवाद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासाङ्ग)
अन्तरात्मinner self
अन्तरात्म:
—
TypeNoun
Rootअन्तरात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासाङ्ग)
सत्रस्यof the session/sacrifice (satra)
सत्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootसत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; पूर्वपदद्वयेन कर्मधारय/तत्पुरुष-समासपूर्वकः (वाद्य-अन्तरात्म-सत्र)
नास्मिकासःthe seat at the nose / nasal seat
नास्मिकासः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनासिका + आस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नासिकायाः आसः)
मशोणितःink-blood (dark/red fluid)
मशोणितः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमष + शोणित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः (मषस्य शोणितम्)