Shloka 20
Lokakalpanā / The Ordering of the Worlds
Cosmogony and Earth’s Retrieval
Devanagari script
अहोरात्रेक्षणाधरो वेदाङ्गश्रुतिभूषणः / आज्यगन्धः स्रुवस्तुण्डः सामघोषस्वनो महान्
Transliteration
ahorātrekṣaṇādharo vedāṅgaśrutibhūṣaṇaḥ / ājyagandhaḥ sruvastuṇḍaḥ sāmaghoṣasvano mahān
Translation
وہ دن رات کو اپنی نگاہ کا سہارا بنائے ہوئے ہے، ویدانگ اور شروتی سے مزین ہے۔ گھی کی خوشبو والا، سْرُوَ (چمچ) جیسے تُنڈ والا، اور سام کے گھوش کی عظیم صدا ہے۔
Word by Word
अहोरात्र-ईक्षण-आधरःwhose support is the day-and-night observation
अहोरात्र-ईक्षण-आधरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअहोरात्र (प्रातिपदिक) + ईक्षण (प्रातिपदिक) + आधर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (अहोरात्रस्य ईक्षणम् आधरः यस्य)
वेदाङ्ग-श्रुति-भूषणःadorned with Vedāṅgas and Śruti
वेदाङ्ग-श्रुति-भूषणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवेदाङ्ग (प्रातिपदिक) + श्रुति (प्रातिपदिक) + भूषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (वेदाङ्गश्रुतिः भूषणम्/भूषणः)
आज्य-गन्धःhaving the scent of ghee
आज्य-गन्धः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootआज्य (प्रातिपदिक) + गन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (आज्यस्य गन्धः)
स्रुवःthe ladle (sruva)
स्रुवः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootस्रुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुण्डःsnout/beak; (metaph.) mouth
तुण्डः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतुण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
साम-घोष-स्वनःwhose sound is the chant of Sāman hymns
साम-घोष-स्वनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक) + घोष (प्रातिपदिक) + स्वन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (साम्नां घोषः स्वनः)
महान्great
महान्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन