Shloka 127
Lokakalpanā / The Ordering of the Worlds
Cosmogony and Earth’s Retrieval
Devanagari script
दग्धदेहास्तदा ते तु धूतपापा युगात्यये / ख्यातातपा विनिर्मुक्ताः शुभया चातिबन्धया
Transliteration
dagdhadehāstadā te tu dhūtapāpā yugātyaye / khyātātapā vinirmuktāḥ śubhayā cātibandhayā
Translation
تب یُگ کے اختتام پر وہ جلے ہوئے جسم والے ہو کر بھی گناہوں سے دھل گئے؛ مشہور تپسیا کی تپش سے آزاد ہو کر نیک اور مضبوط بندھن سے وابستہ ہوئے۔
Word by Word
दग्ध-देहाःhaving burnt bodies
दग्ध-देहाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootदग्ध (कृदन्त, √दह्) + देह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; कर्मधारय-समास; दग्ध = भूतकृदन्त (क्त)
तदाthen
तदा:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
तेthey
ते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थक
धूत-पापाःwith sins shaken off / purified of sins
धूत-पापाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootधूत (कृदन्त, √धू) + पाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पापान् धूताः/पापं धूतम् इति भावः); धूत = भूतकृदन्त (क्त)
युग-अत्ययेat the end of the yuga
युग-अत्यये:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Time-Location)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक) + अत्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (युगस्य अत्ययः)
ख्यात-आतपाःwhose heat is renowned / well-known for heat
ख्यात-आतपाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootख्यात (कृदन्त, √ख्या) + आतप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय; ख्यात = भूतकृदन्त (क्त)
विनिर्मुक्ताःfully released/freed
विनिर्मुक्ताः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootवि-निर्-√मुच् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त)
शुभयाby/with the auspicious (one)
शुभया:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषण
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अति-बन्धयाby/with the very strong bond/constraint
अति-बन्धया:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय) + बन्ध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; अव्ययीभाव-समास (अतिबन्धा = अत्यन्तं बन्धः/बन्धनम्)