Shloka 10
Cākṣuṣa–Vaivasvata Manvantara Transition, Deva-Gaṇa Taxonomy, and Loka-Triad Etymology
Bhūr–Antarikṣa–Dyu
Devanagari script
तेजसा तपसा बुद्ध्या बलश्रुतपराक्रमैः / भूतभव्यभवन्नाथा यथा ते प्रभविष्णवः
Transliteration
tejasā tapasā buddhyā balaśrutaparākramaiḥ / bhūtabhavyabhavannāthā yathā te prabhaviṣṇavaḥ
Translation
تجس، تپسیا، عقل، قوت، شروتی (ویدک علم) اور پرाकرم کے ذریعے وہ—ماضی، حال اور مستقبل کے ناتھ—اسی طرح قادر اور صاحبِ اثر ہوتے ہیں۔
Word by Word
तेजसाby splendor
तेजसा:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
तपसाby austerity
तपसा:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
बुद्ध्याby intellect
बुद्ध्या:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootबुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
बलstrength
बल:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-बहुवचनसमासाङ्ग (component in compound)
श्रुतlearning, renown
श्रुत:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootश्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त/भूतकृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-बहुवचनसमासाङ्ग; ‘learning/fame’ अर्थे
पराक्रमैःby valor
पराक्रमैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootपराक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
भूतpast
भूत:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) → भूत (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त
भव्यfuture
भव्य:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) → भव्य (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
भवत्present
भवत्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) → भवत् (कृदन्त/शतृ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
नाथाःlords
नाथाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
यथाas, just as
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध/Comparative particle)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (indeclinable: as/just as)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
प्रभविष्णवःpowerful, capable of bringing forth
प्रभविष्णवः:
Vidheyavisheshana (विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + भू (धातु) → प्रभविष्णु (प्रातिपदिक; ण्वुल्/इष्णु-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (‘able to prevail/produce’)