Shloka 7
Pṛthivī-dohaṇa (The Milking of the Earth) and the Praise of King Pṛthu
Devanagari script
पृथुरेव नमस्कार्यो ब्रह्मयोनिः सनातनः / पार्थिवैश्च महाभागैः प्रार्थयद्भिर्महद्यशः
Transliteration
pṛthureva namaskāryo brahmayoniḥ sanātanaḥ / pārthivaiśca mahābhāgaiḥ prārthayadbhirmahadyaśaḥ
Translation
سناتن برہمی اصل والا پرتھو ہی قابلِ سلام و تعظیم ہے؛ جسے سعادت مند بادشاہ دعا و التجا کے ساتھ یاد کرتے ہیں، وہ عظیم شہرت والا ہے۔
Word by Word
पृथुःPṛthu
पृथुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphasis)
नमस्कार्यःto be saluted
नमस्कार्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनमस्कार्य (प्रातिपदिक; √नम् धातु)
Formकृदन्त (भाव्य/ण्यत्-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘नमस्कर्तव्यः’
ब्रह्मयोनिःhaving Brahmā as source/origin
ब्रह्मयोनिः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootब्रह्म-योनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; समासः षष्ठी-तत्पुरुष—‘ब्रह्मणः योनिः’
सनातनःeternal
सनातनः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसनातन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
पार्थिवैःby kings
पार्थिवैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘राजभिः/क्षत्रियैः’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
महाभागैःgreat/fortunate
महाभागैः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण
प्रार्थयद्भिःby those who were beseeching
प्रार्थयद्भिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootप्र-√अर्थ् (धातु) + शतृ (प्रत्यय)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘प्रार्थयन्तः’
महत्-यशःof great fame
महत्-यशः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत्-यशस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; समासः कर्मधारय—‘महत् यशः यस्य’