Shloka 44
Pṛthivī-dohaṇa (The Milking of the Earth) and the Praise of King Pṛthu
Devanagari script
ददौ स दश धर्माय कश्यपाय त्रयां दश / कालस्य नयने युक्ताः सप्तविंशतिमिन्दवे
Transliteration
dadau sa daśa dharmāya kaśyapāya trayāṃ daśa / kālasya nayane yuktāḥ saptaviṃśatimindave
Translation
اس نے دھرم کو دس اور کشیپ کو تیرہ کنیاں دیں؛ کال کی آنکھوں جیسی ستائیس کنیاں اِندو (چاند) کے سپرد کیں۔
Word by Word
ददौhe gave
ददौ:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दशten
दश:
कर्म-विशेषण (object quantifier)
TypeAdjective
Rootदशन् (प्रातिपदिक)
Form(संख्यावाचक) अव्ययवत् प्रयोगः/अव्ययीकृत संख्या; कर्मपद-विशेषण (qualifies implied 'daughters')
धर्मायto Dharma
धर्माय:
सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/चतुर्थी), एकवचन
कश्यपायto Kaśyapa
कश्यपाय:
सम्प्रदान (Recipient)
TypeNoun
Rootकश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन
त्रयाम्three
त्रयाम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
Form(संख्यावाचक) स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मपद-विशेषण (qualifies implied 'daughters')
दशten (forming thirteen)
दश:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootदशन् (प्रातिपदिक)
Form(संख्यावाचक) अव्ययवत् प्रयोगः; त्रयाम् इति सह = 'thirteen' (3+10)
कालस्यof Kāla (Time)
कालस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
नयनेthe two eyes
नयने:
सम्बन्ध/उपमान (appositional; 'the two eyes')
TypeNoun
Rootनयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्विवचन; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc dual)
युक्ताःjoined/associated
युक्ताः:
कर्ता-विशेषण/वर्णन
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of the given ones)
सप्तविंशतिम्twenty-seven
सप्तविंशतिम्:
कर्म (Object-number)
TypeAdjective
Rootसप्तविंशति (प्रातिपदिक: सप्त+विंशति)
Form(संख्यावाचक) स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मपद-विशेषण (qualifies implied 'daughters')
इन्दवेto the Moon
इन्दवे:
सम्प्रदान (Recipient)
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन