Shloka 74
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
अजितश्च महाभागः पृथुकास्ते दिवौकसः / लेशास्तथा प्रवक्ष्यामि नामतस्तान्निबोधत
Transliteration
ajitaśca mahābhāgaḥ pṛthukāste divaukasaḥ / leśāstathā pravakṣyāmi nāmatastānnibodhata
Translation
اجیت بھی مہابھاگ ہے؛ وہ پرتھُک نام کے دیواؤکس (سورگ واسی) ہیں۔ اب میں ان کے کچھ حصے ناموں سمیت بیان کرتا ہوں—تم غور سے سمجھو۔
Word by Word
ajitaḥAjita (name); unconquered
ajitaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootajita (प्रातिपदिक; a- + jita)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक
mahā-bhāgaḥvery fortunate; illustrious
mahā-bhāgaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootmahā + bhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—कर्मधारय (‘महान् भागः यस्य/महाभागः’)
pṛthukāḥPṛthukas (a group/name)
pṛthukāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootpṛthuka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
tethey
te:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
diva-okasaḥheaven-dwellers; gods
diva-okasaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdiv + okas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (‘दिवि ओकः येषाम्’/heaven-dwellers)
leśāḥbrief portions; a few (details)
leśāḥ:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootleśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
tathāthus; likewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
pravakṣyāmiI shall declare
pravakṣyāmi:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootpra + √vac (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
nāmatasby name; name-wise
nāmatas:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootnāmatas (अव्यय; nāman + tas)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb)
tānthose (them)
tān:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; सर्वनाम
nibodhataunderstand; take note
nibodhata:
Karta (कर्ता/Listener as subject)
TypeVerb
Rootni + √budh (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; आत्मनेपद