Shloka 73
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
ओजिष्ठः शकुनो देवो वानत्दृष्टस्तथैव च / सत्कृतः सत्यदृष्टिश्च जिगीषुर्विजयस्तथा
Transliteration
ojiṣṭhaḥ śakuno devo vānatdṛṣṭastathaiva ca / satkṛtaḥ satyadṛṣṭiśca jigīṣurvijayastathā
Translation
اوجِشٹھ، شکون، دیو، واناتدرِشت؛ نیز ستکرت، ستیہ درِشتی، جِگیِشو اور وجے—یہ بھی (دیوتاؤں) کے نام ہیں۔
Word by Word
ojiṣṭhaḥthe most vigorous/strongest
ojiṣṭhaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootojiṣṭha (प्रातिपदिक; ojas-तमेप्/तमत्-प्रत्ययान्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण-प्रयोगः
śakunaḥŚakuna (name) / bird-omen
śakunaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootśakuna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
devaḥgod; Deva (name/epithet)
devaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
vānat-dṛṣṭaḥ(one) seen/known as Vānat (name-epithet)
vānat-dṛṣṭaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootvānat + dṛṣṭa (प्रातिपदिक; dṛṣṭa = √dṛś (धातु) क्त-प्रत्ययान्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; समासः—तत्पुरुष (निर्देश/विशेषण)
tathāthus; likewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse marker)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
evaindeed; just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle of emphasis)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
sat-kṛtaḥhonoured; well-received
sat-kṛtaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootsat + kṛta (प्रातिपदिक; kṛta = √kṛ (धातु) क्त-प्रत्ययान्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; समासः—तत्पुरुष (उपपद/विशेषण)
satya-dṛṣṭiḥtrue vision; one whose sight is truthful
satya-dṛṣṭiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsatya + dṛṣṭi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः: ‘सत्यस्य/सत्यरूपा दृष्टिः’)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
jigīṣuḥdesiring to conquer
jigīṣuḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootjigīṣu (प्रातिपदिक; √ji (धातु) सन्/इच्छार्थक-प्रत्ययान्त ‘जिगीषु’ )
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; इच्छार्थक/देशिदेरिवेटिव (desiderative adjectival)
vijayaḥVijaya (name); victory
vijayaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootvijaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tathālikewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse marker)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)