Shloka 142
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
तस्मात्प्रमथ्यमानाद्वै जज्ञ पूर्वमिति श्रुतिः / ह्रस्वो ऽतिमात्रं पुरुषः कृष्णश्चापि बभूव ह
Transliteration
tasmātpramathyamānādvai jajña pūrvamiti śrutiḥ / hrasvo 'timātraṃ puruṣaḥ kṛṣṇaścāpi babhūva ha
Translation
روایتِ شروتی کے مطابق، اس مَتھنے سے پہلے ایک مرد پیدا ہوا؛ وہ پست قد تھا، اعضا حد سے بڑے تھے اور وہ سیاہ رنگ بھی تھا۔
Word by Word
tasmātfrom that
tasmāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
pramathyamānātfrom (him) being churned/pressed
pramathyamānāt:
Apādāna (अपादान)
TypeVerb
Rootpra-manth (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शानच्), पञ्चमी (Ablative), एकवचन, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; कर्मणि-भाव (being churned/pressed)
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
jajñewas born; arose
jajñe:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
pūrvamfirst
pūrvam:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb ‘first/previously’)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक-अव्यय (quotative particle)
śrutiḥtradition; report
śrutiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśruti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
hrasvaḥshort; dwarfish
hrasvaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roothrasva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘puruṣaḥ’ इति विशेषण
atimātramexcessively
atimātram:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootati-mātra (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषणरूपेण (excessively; beyond measure)
puruṣaḥa man/person
puruṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpuruṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
kṛṣṇaḥblack/dark
kṛṣṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkṛṣṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘puruṣaḥ’ इति विशेषण
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-निपात (also)
babhūvabecame; was
babhūva:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
haindeed (narrative particle)
ha:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootha (अव्यय)
Formनिपात (emphatic/legendary particle)