Shloka 86
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
एवं वेदं तदाप्यस्य भगवानृषिसत्तमः / शिष्चेब्यश्च प्रदत्त्वा तु तपस्तप्तु वन गतः
Transliteration
evaṃ vedaṃ tadāpyasya bhagavānṛṣisattamaḥ / śiṣcebyaśca pradattvā tu tapastaptu vana gataḥ
Translation
یوں اس وقت بھگوان، برترین رشی نے وید کو (مرتب کر کے) اپنے شاگردوں کو عطا کیا اور تپسیا کے لیے جنگل کو روانہ ہوا۔
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Avyaya (अव्यय/manner)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक
वेदम्the Veda
वेदम्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
तदाthen
तदा:
Avyaya (अव्यय/time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb of time)
अपिalso
अपि:
Avyaya (अव्यय/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अप्यर्थ (also)
अस्यof him/this (of that one)
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
भगवान्the venerable one
भगवान्:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
ऋषि-सत्तमःbest of sages
ऋषि-सत्तमः:
Karta (कर्ता/subject qualifier)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (ऋषीणां सत्तमः); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (भगवान्) इत्यस्य विशेषण
शिष्येभ्यःto the disciples
शिष्येभ्यः:
Sampradana (सम्प्रदान/recipient)
TypeNoun
Rootशिष्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, चतुर्थी (4th), बहुवचन; सम्प्रदान (dative)
चand
च:
Avyaya (अव्यय/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
प्रदत्त्वाhaving bestowed
प्रदत्त्वा:
Kriya (क्रिया/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootप्र-दा (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having given)
तुthen/and
तु:
Avyaya (अव्यय/discourse)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अन्वय/विरोध
तपःausterity
तपः:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; (तप्तुम्) इत्यस्य कर्म
तप्तुम्to perform (austerity)
तप्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन/purpose)
TypeVerb
Rootतप् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (infinitive); प्रयोजनार्थे (for the purpose of)
वनम्to the forest
वनम्:
Karma (कर्म/object of motion)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; (गतः) इत्यस्य कर्म
गतःwent
गतः:
Karta (कर्ता/subject complement)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle, ‘gone’); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (भगवान् ऋषिसत्तमः) इत्यस्य विधेय