Shloka 82
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
सहस्रमन्यद्विज्ञेयमृषि भिर्विशतिं विना / एतदङ्गिरसां प्रोक्तं तेषामारण्यकं पुनः
Transliteration
sahasramanyadvijñeyamṛṣi bhirviśatiṃ vinā / etadaṅgirasāṃ proktaṃ teṣāmāraṇyakaṃ punaḥ
Translation
ایک ہزار اور جاننا چاہیے، مگر رِشیوں کے بیس کو چھوڑ کر۔ یہ انگیرسوں کا کہا ہوا ہے، اور پھر ان کا آرانْیک بھی۔
Word by Word
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
अन्यत्another; additional
अन्यत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
विज्ञेयम्is to be known
विज्ञेयम्:
Kriya (क्रिया/विधेय)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) + यत् (कृदन्त)
Formयत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/भाव्य); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (to be known)
ऋषिभिःby the sages
ऋषिभिः:
Karana (करण/तृतीया)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (Instrumental/तृतीया), बहुवचन
विशतिम्twenty
विशतिम्:
Karma (कर्म/द्वितीया)
TypeNoun
Rootविंशति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; संख्यावाचक
विनाwithout; except
विना:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गसदृश-निपात (prepositional indeclinable: without); द्वितीयासह (governs accusative)
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देशवाचक (demonstrative)
अङ्गिरसाम्of the Aṅgirases
अङ्गिरसाम्:
Sambandha (सम्बन्धः/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअङ्गिरस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, बहुवचन
प्रोक्तम्has been declared
प्रोक्तम्:
Kriya (क्रिया/भूतकर्मणि)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + प्र (उपसर्ग) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्धः/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, बहुवचन
आरण्यकम्the Āraṇyaka (forest-text section)
आरण्यकम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआरण्यक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
पुनःagain; further
पुनः:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण