Shloka 197
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
मन्वन्तरे पुरावृत्ते स्थानान्युत्सृज्य सर्वशः / मन्त्रैः सहोर्ध्वं गच्छन्ति महर्लोकमनामयम्
Transliteration
manvantare purāvṛtte sthānānyutsṛjya sarvaśaḥ / mantraiḥ sahordhvaṃ gacchanti maharlokamanāmayam
Translation
جب منونتر گزر جاتا ہے تو وہ سب مقامات چھوڑ کر؛ منتروں کے ساتھ اوپر اٹھ کر بے بیماری مہَرلوک کو چلے جاتے ہیں۔
Word by Word
मन्वन्तरेin a manvantara
मन्वन्तरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन (Singular)
पुराformerly
पुरा:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb: formerly)
वृत्तेwhen (it) has occurred/ended
वृत्ते:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeVerb
Root√वृत् (धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन (Singular); सति-सप्तमी (locative absolute) with मन्वन्तरे
स्थानानिplaces/abodes
स्थानानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
उत्सृज्यhaving abandoned
उत्सृज्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootउत्-√सृज् (धातु)
Formक्त्वान्त-प्राय (absolutive/gerund), अव्ययभाव
सर्वशःentirely
सर्वशः:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसर्वशस् (अव्यय)
Formप्रकार/समग्रतावाचक अव्यय (adverb: completely, in every way)
मन्त्रैःwith mantras
मन्त्रैः:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
सहtogether with
सह:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-अर्थक अव्यय (particle: with)
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्वम् (अव्यय/प्रातिपदिक-नपुंसक)
Formदिशावाचक अव्यय (directional adverb: upwards)
गच्छन्तिthey go
गच्छन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
महर्लोकम्Maharloka
महर्लोकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहर्लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); समासः तत्पुरुष (determinative)
अनामयम्free from disease/sorrow
अनामयम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनामय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); महर्लोकम् इति विशेषण