Shloka 183
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
तथा मन्वन्तरान्तेषु आदिर्मन्वन्तरस्य च / क्षीणे मन्वन्तरे पूर्वे प्रवृत्ते चापरे पुनः
Transliteration
tathā manvantarānteṣu ādirmanvantarasya ca / kṣīṇe manvantare pūrve pravṛtte cāpare punaḥ
Translation
اسی طرح منونتروں کے اختتام پر اور منونتر کے آغاز میں بھی؛ جب پچھلا منونتر ختم ہو جائے اور دوسرا پھر سے جاری ہو۔
Word by Word
तथाthus, likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
मन्वन्तर-अन्तेषुat the ends of the manvantaras
मन्वन्तर-अन्तेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; अधिकरण (locative)
आदिःthe beginning
आदिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तृपद (subject-noun)
मन्वन्तरस्यof the manvantara
मन्वन्तरस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक निपात (conjunction)
क्षीणेwhen (it is) ended, exhausted
क्षीणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootक्षी (धातु) → क्षीण (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे विशेषण (locative absolute sense with following locative)
मन्वन्तरेin the manvantara
मन्वन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative)
पूर्वेprevious
पूर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषण (qualifier of मन्वन्तरे)
प्रवृत्तेwhen (it is) begun/commenced
प्रवृत्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्र√वृत् (धातु) → प्रवृत्त (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे विशेषण (locative absolute sense with following locative)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक निपात (conjunction)
अपरेin the other (later one)
अपरे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषण (qualifier of मन्वन्तरे understood)
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिवाचक क्रियाविशेषण (adverb)