Shloka 109
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
तेषामेवान्वये वीरा उत्पद्यन्ते पुनः पुनः / जायमाने पितापुत्रे पुत्रः पितरि चैव हि
Transliteration
teṣāmevānvaye vīrā utpadyante punaḥ punaḥ / jāyamāne pitāputre putraḥ pitari caiva hi
Translation
انہی کے نسب میں بہادر بار بار پیدا ہوتے ہیں؛ باپ بیٹے کی پیدائش میں حقیقتاً بیٹا ہی باپ میں (پُنرجنم کے طور پر) ہوتا ہے۔
Word by Word
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; सर्वनाम
एवindeed
एव:
अवधारण (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
अन्वयेin the lineage
अन्वये:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootअन्वय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
वीराःheroes/valiant ones
वीराः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
उत्पद्यन्तेare born/arise
उत्पद्यन्ते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootउत्√पद् (धातु; √पद् गतौ/उत्पत्तौ)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
पुनःagain and again
पुनः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति-बल (repetition for emphasis)
जायमानेwhen being born
जायमाने:
अधिकरण (Adhikaraṇa; temporal)
TypeAdjective
Rootजायमान (कृदन्त; √जन् धातु, शानच्)
Formसप्तमी (7th), एकवचन, नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे; वर्तमानकृदन्त (शानच्) ‘being born’
पिता-पुत्रेin father and son
पिता-पुत्रे:
अधिकरण (Adhikaraṇa; in father and son)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्व: ‘पिता च पुत्रश्च’
पुत्रःthe son
पुत्रः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पितरिin the father
पितरि:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
एवindeed
एव:
अवधारण
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
हिfor/indeed
हि:
हेतु/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/निपात (particle indicating reason/emphasis)