Shloka 119
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
त्रयोदशैते धर्मिष्ठा विज्ञेयाः कुशिकावराः / अगस्त्यो ऽयो दृढायुश्च विध्मवाहस्तथैव च
Transliteration
trayodaśaite dharmiṣṭhā vijñeyāḥ kuśikāvarāḥ / agastyo 'yo dṛḍhāyuśca vidhmavāhastathaiva ca
Translation
یہ تیرہ حضرات نہایت دھرم نِشٹھ، کُشِک وंश کے شریشٹھ، جاننے کے لائق ہیں؛ اور اگستیہ، اَیَ، دِڑھ آیو اور وِدھم واہ بھی ہیں۔
Word by Word
त्रयोदशthirteen
त्रयोदश:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रयोदश (प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक (numeral), अव्ययवत्; द्विगु-समासः (त्रयः+दश)
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
धर्मिष्ठाःmost righteous
धर्मिष्ठाः:
Visheshana (विशेषण/predicate)
TypeAdjective
Rootधर्मिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; श्रेष्ठार्थक-इष्ठ (superlative-like) विशेषण
विज्ञेयाःto be known / should be understood
विज्ञेयाः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeAdjective
Root√ज्ञा (धातु) + वि + य (प्रत्यय) → विज्ञेय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतव्यत्/यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
कुशिकावराःthe best among the Kuśikas
कुशिकावराः:
Karta (कर्ता/Subject apposition)
TypeNoun
Rootकुशिक + वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (कुशिकानां वराः)
अगस्त्यःAgastya
अगस्त्यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअगस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
अयःAya
अयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (reading per text: 'ayo')
दृढायुःDṛḍhāyu (one of firm/long life)
दृढायुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदृढ + आयुस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (दृढम् आयुः यस्य सः)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
विध्मवाहःVidhmavāha
विध्मवाहः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविध्म + वाह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम; तत्पुरुषः (विध्मं वहति)
तथाalso
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थे (also)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (indeed)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय