Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara

नाधीयते तदा वेदान्न यजं ते द्विजातयः / उत्सीदन्ति नराश्चैव क्षत्रियाश्च विशः क्रमात्

nādhīyate tadā vedānna yajaṃ te dvijātayaḥ / utsīdanti narāścaiva kṣatriyāśca viśaḥ kramāt

تب نہ ویدوں کا ادھیयन ہوتا ہے اور نہ ہی دْوِج یَجْن کرتے ہیں؛ رفتہ رفتہ عام لوگ، کشتری اور ویش بھی زوال پذیر ہو جاتے ہیں۔

nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
adhīyateis studied, is recited
adhīyate:
Kriya (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootadhi√i (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोग (passive/impersonal sense): ‘is studied/recited’
tadāthen
tadā:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
vedānthe Vedas
vedān:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootveda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन (Plural)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
yajamsacrifice, ritual offering
yajam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootyajña (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); छान्दस/प्राकृतरूप (variant for yajñam)
tethey
te:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); सर्वनाम (pronoun)
dvijātayaḥthe twice-born (Brahmins etc.)
dvijātayaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdvi (प्रातिपदिक) + jāti (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); षष्ठी-तत्पुरुष: ‘twice’ + ‘born’ (twice-born classes)
utsīdantidecline, perish, sink down
utsīdanti:
Kriya (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootut√sad (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
narāḥmen, people
narāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय/Coordination)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
evaindeed
eva:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle of emphasis)
kṣatriyāḥKshatriyas
kṣatriyāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkṣatriya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय/Coordination)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
viśaḥthe Vaiśyas / commoners
viśaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootviś (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (collective), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); ‘the common people/Viś (Vaiśyas)’
kramātgradually, in sequence
kramāt:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootkrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन (Singular) प्रयुक्तम् अव्ययवत्; ‘in due order/gradually’ (ablative of manner)